Towarzystwa naukowe

Towarzystwa naukowe

Początki towarzystw

Należy wiedzieć, że od połowy XVII wieku grupy ludzi zaczęły spotykać się regularnie w Paryżu, Londynie, Florencji i Oksfordzie, aby omówić swoje eksperymenty i wymienić poglądy. Byli to w większości bogacze prowadzący eksperymenty w domu i chcący podzielić się swymi odkryciami. Te nieformalne spotkania przekształciły się w pierwsze towarzystwa naukowe. W następnych wiekach towarzystwa te stawały się coraz silniejsze i bardziej wpływowe. Nierzadko wspomagane były przez rządy zainteresowane rozwojem nauki. Rezultatem był stopniowy podział nauki na specjalności, takie jak astronomia i geologia. Wielu ludzi zaczęło traktować działalność badawczą jako zawód. Należy wiedzieć, że Franciszek Bacon był synem dworzanina króla Anglii Henryka VIII. Studiował prawo, po czym został politykiem na dworze królowej Elżbiety I. W roku 1617 król Jakub I nadał mu tytuł lorda kanclerza Anglii, lecz w 1621 roku skazano go za łapówkarstwo oraz zwolniono z urzędu i wygnano z dworu królewskiego.

Dokładne doświadczenia i obserwacje

Warto wiedzieć, że F. Bacon napisał wiele ksiąg i esejów na temat swoich poglądów na metody badawcze. Za najistotniejszą metodę badawczą uważał eksperyment. W dziele pod tytułem „Novum Organum” dowodził, że dokładne doświadczenia i obserwacje mogą doprowadzić do nowych odkryć naukowych i umożliwić rozwijanie nowych teorii. Sugerował, że na temat każdego przedmiotu badań naukowcy powinni gromadzić fakty i dane, z tak wielu źródeł, jak tylko jest to możliwe. W 1627 roku opublikował „Nową Atlantydę”, swoje ostatnie dzieło. Przedstawił w nim własną wizję świata, w którym uczeni pracują dla dobra społeczeństwa. Należy wiedzieć, że chociaż F. Bacon osobiście nie przeprowadzał żadnych naukowych eksperymentów, to w XVII wieku jego pisma i filozofia eksperymentu pobudzały do tworzenia nowych organizacji naukowych. Następnie należy wspomnieć założenie Towarzystwa Królewskiego (The Royal Society) w Londynie. Było to ogromnie istotne wydarzenie, bowiem po raz pierwszy zorganizowano stałe miejsce spotkań społeczności naukowej. Jego członkowie nie działali już samotnie, lecz czuli, że tworzą wspólnotę, w ramach której mogą dyskutować o swoich ostatnich doświadczeniach. Warto wiedzieć, że towarzystwo zostało założone w 1662 roku, na początku panowania króla Karola II. Miało osobiste poparcie władcy, który nadał mu przywilej królewski, określający cele stowarzyszenia i jego prawa. Członkami-założycielami byli przede wszystkim filozofowie, lekarze i znane osobistości, wśród nich architekt Christopher Wren i pisarz Samuel Pepys. Towarzystwo Królewskie istnieje do dziś. Natomiast Królewska Akademia Nauk (Academie Royale des Sciences) została założona w Paryżu w 1666 roku. Chociaż bazowała na założeniach Towarzystwa Królewskiego, była jednak różna od jej angielskiego odpowiednika.

Jestem darwinistą

Początek okresu płatnych naukowców

Należy wiedzieć, że król Francji, Ludwik XIV, pragnął wykorzystać naukę do zwiększenia swoich wpływów i umocnienia władzy, więc ingerował w sprawy Akademii. Członkami Akademii mogli być tylko ludzie, którzy udowodnili, iż są wybitnymi naukowcami, ale także mieli poparcie króla. W przeciwieństwie do członków Towarzystwa Królewskiego, członkowie Królewskiej Akademii Nauk byli opłacani przez rząd. Oznaczało to początek okresu płatnych naukowców. Akademia wydała wiele wspaniałych prac naukowych, szczególnie w drugiej połowie XVIII wieku. Z powodu jej silnych powiązań z monarchią, została zamknięta w trakcie trwania Rewolucji Francuskiej i zastąpiona przez Institut de France, założony przez Napoleona. Należy pamiętać o tym, że do drugiej połowy XIX wieku naukowcy zrzeszali się w towarzystwie naukowych. Członkami towarzystw byli ludzie różnych zawodów i specjalności: chemicy, przemysłowcy i lekarze. To wzajemne oddziaływanie ludzi i ich kwalifikacji wywołało rewolucję przemysłową w Wielkiej Brytanii, a później w pozostałej części Europy. Od końca XVIII wieku wiele państw europejskich przekształciło się w kraje przemysłowe. Pierwsze towarzystwa zrzeszające specjalistów w Londynie: Towarzystwo Linneuszowe (biologia i historia naturalna) założone w 1788 roku, Towarzystwo Geologiczne – w 1807 roku i Towarzystwo Astronomiczne – w 1831 roku, stały się szybko organizacjami profesjonalnymi, wydającymi własne czasopisma i ograniczającymi liczbę członków. Jeśli chodzi o Niemcy warto przywołać postać Justusa von Liebiga. Był jednym z największych chemików XIX wieku. Jego tata był również chemikiem. W 1822 roku wyjechał na studia chemiczne do Paryża, gdzie odwiedził wiele laboratoriów. Po powrocie do Niemiec założył w 1824 roku własne laboratorium badawcze na uniwersytecie w Giessen. Tu popierano raczej badania zespołowe niż indywidualne. Laboratorium J. Liebiga było jednym z najlepiej wyposażonych w Europie (wprowadził urządzenie chłodzące do skraplania gazów). Jego praca wpłynęła na rozwój przemysłu Niemiec, a szczególnie produkującego leki i barwniki. Warto dodać, że w XIX wieku uniwersytety niemieckie stały się centrami badań naukowych i wzorami dla nowych uczelni na całym świecie.